Co rozumiemy przez termin „rodzina językowa“

Jak widzieliśmy poprzednio, pionierskie osiągnięcia językoznawstwa datują się od chwili, gdy uczeni zaczęli dostrzegać regularne odpowiedniości między formami występującymi w jednym języku europejskim i formami występującymi w jakimś innym: np. łac. tu odpowiada poi. ty, ros. mm, ang. thou itd. Ogromny bodziec, jakiego dostarczyła znajomość sanskrytu, pozwolił uczonym europejskim skonsolidować stworzony schemat wzajemnych związków i włączyć w jego obręb dwa języki azjatyckie, używane niegdyś w starożytnych Indiach i Persji. To właśnie istnienie takich wczesnych zapisów, bardziej niż cokolwiek innego, umożliwiło ustalenie ogólnego systemu wzajemnego pokrewieństwa. Gdy już taki schemat nakreślono, można było zanalizować nawet języki nie mające długiej historii pisanej i znaleźć dla nich odpowiednie miejsce w obrębie danej rodziny. Rozpiętość i bogactwo materiałów dostępnych w formie zapisów sprzyjały rozkwitowi językoznawstwa w Europie, jak również dociekliwości intelektualnej, o rozmiarach dotąd niespotykanych. I to także miało oczywiste przyczyny historyczne. Warto podkreślić te dodatkowe, lecz jakże istotne warunki, ponieważ osoby nieświadome przypuszczają czasem, że pionierskie osiągnięcia w nauce – w jakiejkolwiek dziedzinie – wskazują automatycznie na swego rodzaju wyższość rasową samych pionierów. Wręcz przeciwnie, wydaje się, że dysponując właściwymi materiałami (w naszym przypadku – utrwalone zapisy), mając właściwe wykształcenie i warunki pracy (dostęp do wyników wcześniejszych badań i czas na ich spożytkowanie) oraz odpowiednią atmosferę społeczną – każdy naród w dowolnej części świata będzie w stanie prowadzić badania językoznawcze. Chodzi o to, by stworzyć odpowiednie środowisko i zapewnić konieczne materiały i warunki do pracy.

Leave a Reply