Morfologia

Badanie form samodzielnych i niesamodzielnych, ich odmiana i wzajemne stosunki w danym języku nazywa się tradycyjnie morfologią. W tym znaczeniu termin ten był w praktyce ograniczony do badania fleksji. Termin „morfologia“ pochodzi od greckiego wyrazu p.op

Teoretycznie powinno być możliwe sporządzenie kompletnej listy wszystkich dających się wyodrębnić form samodzielnych i niesamodzielnych w każdym języku. W praktyce – jak widzieliśmy – rozdzielenie form dających się zidentyfikować jako odrębne od nie dających się zidentyfikować nie jest rzeczą łatwą. Istnieje wiele przypadków granicznych. Mimo to załóżmy na chwilę istnienie takiej możliwości. Rezultatem byłby słownik wymieniający z osobna każdą dającą się zidentyfikować formę, taką jak ang. sing, flame, un-, -ing, -able i poi. mieć, brak, -li, -ować i -owi. Włączałby on także ang. -ed i -t jako dwie różne formy niesamodzielne, używane dla wyrażenia czasu przeszłego pewnych czasowników: porównajmy wait-ed «czekał» z pas-t «miniony», wiążący się z pass- «mijać», które pisze się w czasie przeszłym passed i wymawia się także [past]. Słownik taki obejmowałby także poi. -i i -y, jako dwie różne formy niesamodzielne, służące do wyrażenia liczby mnogiej niektórych rzeczowników, jak np. dom-y i domk-i. Każdą z tych dających się wyodrębnić form – samodzielnych i niesamodzielnych – możemy nazwać morfem. Termin „morf“ utworzony został ostatnio przez językoznawców na oznaczenie wszelkiego rodzaju form samodzielnych i niesamodzielnych we wszystkich pozycjach, w których występują.

Leave a Reply